OCAK-ŞUBAT 2026 / ÖZEL HABER
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığından teknolojik hamle: FOOD APP ile şeffaf etiket dönemi
Hülya OMRAK
İbrahim BAĞCI
Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı, “Gıda Okuryazarlığı” projesiyle gençleri ve teknolojiyi bir araya getirdi. Avrupa ortaklı bu proje sayesinde, gıda etiketlerinde yer alan bilgiler daha detaylı olarak tüketici tarafından görülebilecek. Proje kapsamında yer alan Food App uygulamasının detaylarını ve proje hakkında merak ettiklerimizi Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı İdari İşler ve Koordinasyon Daire Başkanı Kazım Alataş ile konuştuk.
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı olarak “Gıda Okuryazarlığı” projesi için gençlerle bir araya geldiniz. Bu projenin amaçlarını ve kapsamını anlatır mısınız?
Gıda Okuryazarlığı Projesi, Türkiye Ulusal Ajansı ve Avrupa Komisyonu Erasmus+ Programı desteğiyle gıda ve beslenme okuryazarlığını artırmayı hedefleyen kapsamlı bir proje. Bu projede Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığının proje ortakları; Avusturya’dan Compass GmbH, Belçika’dan EUROACTIVA isimli kuruluşlar ile ODTÜ Mezunları Birliği Vakfı, Eğitim ve Kariyer Planlama Derneği ve Mardin Artuklu Üniversitesi.
Projeyle tüketicinin bilinçlenmesini amaçlıyoruz. Tüketicinin hem güvenli hem de sağlıklı gıdaya erişiminin kolaylaşmasını istiyoruz. Özellikle marketlerde alışveriş sırasında tüketicilerin denetimlerini kendilerinin sağlamasını hedefliyoruz. Örneğin tüketici, aldığı bir ürünün gerekli izinlerinin bulunup bulunmadığını, sağlıklı olup olmadığını kendisi anında görebilecek duruma gelmeli. Bu projeyle ilgili Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı olarak bir tanıtım filmi de hazırladık.
FOOD APP İLE HEDEF KİTLE GENÇLER
Genç kuşak teknolojiyle bütünleşmiş bir tarım algısına sahip. Bu algı gıda okuryazarlığının geleceğini sizce nasıl etkiler?
Gençlerin gıda okuryazarlığına ilgisini çekebilmek için Food App isimli bir mobil uygulama geliştirdik. Bu uygulama Eğitim ve Yayın Dairesi bünyesinde geliştirildi. Food App ücretsiz indirilip ücretsiz kullanılabilen bir uygulama. Şu an test aşamasında 2026 yılı Mayıs ayı itibarıyla test aşaması tamamlanarak tüm tüketicilerin hizmetine sunulmuş olacak. Tüketici satın almak istediği gıda ürününün etiketini bu uygulama aracılığı ile okuttuğu zaman ürünle ilgili tüm bilgilere eksiksiz olarak ulaşabilecek. Uygulama, ürününün sağlık açısından ne gibi riskler ya da faydalar barındırdığını da belirtecek şekilde tasarlandı.
Gençlerin internetle olan bağını düşündüğümüzde, bu uygulamanın tüm tüketicileri kapsamakla birlikte gençleri odağına aldığını da söyleyebiliriz.
Food App’ı hem Türkiye’de hem Avusturya’da hem de Belçika’da kullanılabilir nitelikte hazırladık. Proje ortaklarımız olan Avusturya ve Belçika Food App’ı kendi ülke koşullarına göre uyarlayarak hizmete sunacak. Food App içerisinde ürünlerle ilgili bilgilerin yanı sıra eğitim filmleri de yer alıyor.
Haber Görseli
Kazım Alataş Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı İdari İşler ve Koordinasyon Daire Başkanı
AVUSTURYA VE BELÇİKA İLE ÖĞRENME ETKİNLİĞİ DÜZENLİYORUZ
Projenin paydaşı ülkelerle yürüttüğünüz çalışmaları anlatır mısınız?
Gıda güvenliğini ve gıda denetimlerini sağlamak Bakanlık olarak bizim görevimiz. Biz bunu biraz daha geliştirerek uluslararası bir boyut kazandırdık. Finansmanı AB Türkiye Ulusal Ajans’ı tarafından karşılanıyor.
Mart ayı içinde Belçika’da öğrenme etkinliği düzenlemeyi planlıyoruz. Öğrenme etkinliğinin ilki Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda 11-15 Ekim 2024 tarihleri arasında Ankara’da düzenlendi. Etkinlikte proje ortakları, ülkelerindeki gıda okuryazarlığı uygulamalarını tanıttı; sokak aktiviteleri, Youthpass çalışmaları, interaktif atölyelerle teorik bilgileri pratikle buluştu.
Projenin ikinci Öğrenme, Öğretme ve Eğitim Etkinliği 1-5 Ekim 2025 tarihleri arasında Avusturya’nın Innsbruck kentinde Kompass GmbH ev sahipliğinde yapıldı. Katılımcılar burada sağlıklı tabak hazırlama, afiş ve video tasarlama, test tekniği ile öğrenme gibi çeşitli eğitim çalışmalarına katıldı. Program kapsamında Avusturya’nın en büyük organik tarım sertifikasyon kuruluşu ziyaret edilerek süreç hakkında detaylı bilgiler alındı ve organik üretim sahaları ile pazarlar yerinde incelendi.
Projenin üçüncü ve son öğrenme etkinliği ise Belçika’da gerçekleşecek. Dediğim gibi bu toplantıyı mart ayı içinde yapmayı planlıyoruz.
Günümüzde gıda konusunda sosyal medyada çok fazla dezenformasyon mevcut. Geliştirilen bu proje ve yazılım, gençlerin bu bilgi kirliliğinden en az etkilenmesi için ne gibi katkılar sunacak?
Özellikle gıda konusunda sosyal medyada ciddi bir dezenformasyon var. Food App uygulaması ile aslında yaşanılan dezenformasyonun da önüne geçmek hedefleniyor. İşletmeler, markalar kendi ürününü öne çıkarırken ürünle ilgili iddialarda bulunuyor. Food App, bu iddiaların doğruluğunu test etmek için kullanılabilecek doğru bir araç olacak. Bizim projenin özünde etiket okuma var. Ürünün etiketi okutulduğunda ürünün içeriği, taklit tağşiş olup olmadığı gibi detaylı bilgileri Food App tüketiciye veriyor.
360 SAYFALIK GIDA OKURYAZARLIĞI EL KİTABI HAZIRLADIK
Proje kapsamında hazırlanan bir de kitap var. Bu kitabın içeriğinden de kısaca bahseder misiniz?
Proje çıktısı olarak 360 sayfalık gıda okuryazarlığı el kitabı hazırladık. Bu kitabı hem Avusturya’ya hem Belçika’ya hem buradaki ortaklarımıza hem de Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı bünyesindeki kütüphaneye katkısı olacak şekilde hazırladık. Kitapta gıda ürünlerinin pişirilmesi, satılması, soğuk zinciri ve tüketimiyle ilgili akademik bilgiler yer alıyor.
TÜRKİYE GENELİNDE GIDA OKURYAZARLIĞI ANKETİ YAPILDI
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı tarafından 81 il ve 922 ilçede 10 bin kişiyle yapılan anket çalışması, Türkiye’nin gıda okuryazarlığı haritasını çıkardı. Bu anket çalışması ile elde edilen bulgular neler oldu?
Proje kapsamında Ekim 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasında 81 ilde, 922 ilçede yaklaşık 10 bin kişi ile anket çalışması gerçekleştirdik. Bu anketle amaç Türkiye’nin gıda okuryazarlığı haritasını çıkarmaktı. Yapılan anket ile oldukça dikkat çekici sonuçlar elde ettik. Bunlardan başlıcalarına değinecek olursam; tüketicilerin etiketlerde en çok son tüketim tarihini kontrol ettiği gözlendi. Satın alma kararlarında marka ve kalitenin öne çıktığı görüldü. Kadınların kalori/enerji bilgisi ve katkı maddelerini kontrol etmede erkeklerden daha bilinçli oldukları ortaya çıktı. Ankete göre evli olanlar bekar olanlara göre daha fazla etiket okuyor. Eğitim seviyesi yükseldikçe etiket okuma alışkanlığı artıyor. Marmara ve Karadeniz Bölgeleri etiket okuma konusunda diğer bölgelere göre daha yüksek farkındalık gösteriyor.