KASIM-ARALIK 2025 / KAPAK KONUSU
Başvuru sahipleri TKDK projelerini kendileri hazırlayabilir
Kırsal Kalkınma Projelerinin eksiksiz hazırlanması, projelerin değerlendirilmesi ve onaylanması sürecinin ilk aşaması. Hibe desteği verilen projelere kimler başvuru yapabilir, profesyonel destek şart mı ve dikkat edilmesi gerekenler neler, gibi sorularımızı TKDK Proje Yönetimi Koordinatörü Hande İnan Cengiz cevapladı.
TKDK projelerine kimler başvurabilir?
TKDK tarafından uygulanmakta olan IPARD Programı kapsamında hibe desteği verilen tedbirlere 18 yaşından büyük ve 65 yaşından küçük gerçek kişiler ile ilgili kanunlara göre kurulmuş ve tescil edilmiş tüzel kişilikler başvuru yapabiliyor. Tüzel kişi başvurularında, gerçek kişiler için istenen uygunluk koşullarını tüzel kişiliği temsil etmek üzere yetkilendirilmiş kişilerin sağlaması gerekiyor. Ayrıca, bazı sektörler için sadece programda tanımlanmış tüzel kişilikler başvuru yapabiliyor. Örneğin makine parklarının kurulmasına yönelik destekler için sadece üretici örgütlerinin, yerel kalkınma stratejilerinin uygulanmasına yönelik destekler için sadece dernek statüsünde kurulan yerel eylem gruplarının başvuruları kabul ediliyor.
Başvuru sahiplerinin, vergi sistemi ile her bir sektör için programda belirtilmiş olan ilgili ulusal kayıt sistemine (ÇKS, HKS gibi) kayıt olmaları ve devlete ödenmemiş vergi ile sosyal güvenlik borçlarının bulunmaması gerekiyor.
BAŞVURU SAHİPLERİNİN SEKTÖR BAZINDA BELİRLİ EĞİTİM ŞARTLARINI TAŞIMALARI ÖNEMLİ
Bu genel koşullara ek olarak başvuru sahiplerinin başvuru yapılan sektör bazında belirlenmiş olan eğitim, sertifika vb. gibi bazı koşulları da yerine getirmeleri önem arz ediyor. IPARD Programı gereğince, kamu tüzel kişilikleri ve kamu hissesi yüzden 25’ten fazla olan tüzel kişilikler başvuru için uygun değil.
Başvuru sahiplerinin taşıması gereken koşulların yanı sıra yatırımın yapılacağı yerin nitelikleri de önem taşıyor. Öncelikle yatırımın yapılacağı yerin ulusal mevzuata göre her türlü izin ve ruhsatın alınabilmesine uygun olması gerekmekte. Sadece çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme sektörüne yapılacak başvurularda ise yatırım yerinin kırsal alanda olması zorunluluğu bulunuyor.
TKDK projesi hazırlamak bilgi ve tecrübe gerektiriyor mu? Başvuru sahipleri yapabilir mi, yoksa profesyonel destek şart mı?
IPARD hibe desteklerinden faydalanmak üzere başvuru sunmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler başvuru paketlerini kendileri hazırlayabilecekleri gibi bu konuda profesyonel destek de alabilirler. Başvuru yapılacak sektöre ait çağrı ilanının yayınlanmasını müteakip başvuruların hazırlanması için başvuru sahiplerine yeterli süre veriliyor.
Haber Görseli
Hande İnan Cengiz TKDK Proje Yönetimi Koordinatörü
İL KOORDİNATÖRLÜKLERİNDE UZMAN DESTEĞİ SAĞLANIYOR
Proje başvuru çağrı ilanının yayınlanmasıyla eş zamanlı olarak söz konusu başvuru döneminde geçerli koşulları içeren “Başvuru Çağrı Rehberi” ile birlikte başvuru paketinin hazırlanmasında ihtiyaç duyulabilecek her türlü rehber, yönlendirme dokümanları ve yardımcı hesaplama programlarının güncel versiyonlarını TKDK’nın internet sayfasında başvuru sahiplerinin erişimine açıyoruz.
TKDK İl Koordinatörlükleri tarafından her çağrı döneminde başvuru sahiplerine yönelik olarak bilgilendirme toplantıları ve eğitimler düzenlendiği gibi İl Koordinatörlüklerindeki yardım masalarında iletişim uzmanları tarafından başvuru sahiplerinin sürece ilişkin soruları cevaplanıyor. Dolayısıyla, başvuru sahiplerinin başvurularını kendilerinin hazırlamak istemeleri durumunda gereksinim duyacakları dokümanlar ile uzman desteği sağlanmış oluyor. Bu şekilde projesini kendi hazırlayan başvuru sahiplerimiz mevcut.
Başvuru sahiplerimiz projelerinin hazırlık sürecinde profesyonel destek almak istemeleri hâlinde bu alanda faaliyet gösteren firmalardan hizmet satın alabiliyorlar. Bu durumda, başvuru paketi, iş planı ve ödeme talep paketi hazırlığı için yapacakları harcamalar da hibe desteği kapsamında değerlendiriliyor.
IPARD projeleri konusunda sunulan danışmanlık hizmetlerinin standartlarının yükseltilmesi ve firmaların kapasitelerinin artırılması ve böylece başvuru sahiplerimizin yaşayabilecekleri mağduriyetlerin önüne geçilmesi önemli bir husus. Bu amaçla, TKDK ve TSE arasında protokol imzalanmak suretiyle, IPARD projelerinin hazırlığı konusunda hizmet veren danışmanlık firmalarına ilişkin standartlar TSE tarafından belirlenmiş durumda. Talep eden danışmanlık firmaları denetlenerek yetki belgesi veriliyor; IPARD proje danışmanlığı yapmak isteyenler ise TKDK uzmanları tarafından verilen eğitimleri alarak yapılan sınavlar sonucunda TSE tarafından sertifikalandırılıyor.
Ayrıca; ziraat odaları, üretici birlikleri ve kooperatifler gibi üretici örgütlerinde çalışan uzmanlara düzenli olarak IPARD proje hazırlama eğitimleri veriliyor. Başvuru hazırlıkları aşamasında profesyonel destek almak isteyen vatandaşlarımız için alternatif bir hizmet kanalı oluşturuluyor ve üreticilerimizin kendi örgütlerinde destek almalarına katkı sağlanıyor.
BAŞVURU PAKETİ EKSİKSİZ OLMALI
Bir proje hangi bölümlerden oluşuyor, olmazsa olmazları var mı?
IPARD kapsamında hibe desteği almak üzere Kuruma sunulan dokümanları içeren dosya “başvuru paketi” olarak adlandırılıyor ve üç ana bölümden oluşuyor:
A-On-line sistemde doldurulan başvuru formu ile bu forma ek olan ve başvuru yapılan sektöre göre farklılık arz eden resmî dokümanlar (taahhütnameler, harcama tabloları, teklifler, yasal mali tablolar, makine yerleşim planları ve yapı ruhsatı),
B-Yapılacak yatırımın ekonomik açıdan kârlılığını ve sürdürülebilirliğini gösteren ve yatırımın büyüklüğüne göre farklı içeriklerde hazırlanan iş planı,
C-Projenin, projede öngörülen üretim teknikleri açısından uygun ve üretim süreçlerinin birbirleriyle uyumlu olduğunu gösteren teknik proje.
Başvuru paketinde yer alan bu dokümanlar sunulan projenin IPARD Programında belirlenmiş olan uygunluk kriterlerini karşılayıp karşılamadığının incelenmesinde kullanılıyor. Bu nedenle eksiksiz ve başvuru çağrı rehberlerinde belirtilen niteliklerde olmaları zorunludur. Yapılan incelemeler sonucunda başvuru paketinde herhangi bir belgenin eksik olduğunun tespit edilmesi durumunda, başvuru sahiplerimiz bilgilendirilmekte ve verilen süre içinde bunların tamamlanması istenmektedir.
Bir sonraki aşamada ise sunulan dokümanlar incelenerek başvuru sahibinin ve sunulan projenin IPARD Programı açısından zorunlu olan uygunluk koşullarını sağlayıp sağlamadıkları kontrol ediliyor. Bu nedenle, başvuru paketinin eksiksiz olması ve içeriğinde sunulan dokümanların gerekli nitelikleri taşıması başvurunun kabulü açısından büyük önem taşımaktadır.
Projeler değerlendirilirken hangi kriterler önem taşıyor?
Başvuru sahiplerimiz tarafından hazırlanarak hibe desteklerinden faydalanmak üzere TKDK’ya sunulan başvuru paketleri öncelikle evrak kontrolüne tabi tutularak varsa eksiklikler tamamlanmakta. Bir sonraki aşamada ise başvuru sahibi ve projenin IPARD Programı’nda belirlenmiş olan kriterler açısından uygunluğu kontrol ediliyor. Projenin teknik açıdan incelemesi de bu aşamada yapılıyor. Başvuru paketinin tam olması ve uygunluk kriterlerini karşılaması zorunludur.
PROJELER ÇEŞİTLİ KRİTERLERE GÖRE PUANLANIYOR
Yapılan incelemeler sonucunda uygun bulunan başvuruların iş planları, projenin mali ve ekonomik sürdürülebilirliğinin belirlenmesi amacıyla değerlendirmelere tabi tutuluyor. Bu aşamada hem başvuru sahibinin proje kapsamındaki yatırımları tamamlayacak mali güce sahip olup olmadığı hem de projenin ekonomik açıdan kârlı ve sürdürülebilir olup olmadığı çeşitli yöntemlerle belirlenmekte ve her bir iş planına belirli bir puan veriliyor.
Bir sonraki aşamada ise başvuruların, IPARD Programı’nda belirlenmiş olan sıralama kriterlerinden aldıkları puanlar belirleniyor. Bu puanlar, yatırımın büyüklüğü, başvuru sahibinin kadın, genç veya üretici örgütü olması, yatırım yerinin dezavantajlı bölgelerde bulunması gibi hususlara göre verilmekte ve sonuçlar başvuru sahiplerine duyurulmaktadır.
Projeler üzerindeki inceleme, değerlendirme ve puanlamalar tamamlandıktan sonra, bütün projeler öncelikle IPARD sıralama kriterlerinden aldıkları puana göre sıralanıyor ve çağrı ilanında belirlenmiş olan bütçenin yeterli olduğu sayıda proje desteklenmek üzere seçiliyor. Bu şekilde sıralanan projeler, TKDK Başkanı’nın başkanlığında farklı Bakanlıkların temsilcilerinden oluşan Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonunun onayına sunulmakta ve onayı müteakip Kurumla hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan projeler ilan edilerek sahipleri sözleşmeye davet edilmekteler.
Değerlendirmelerden başarıyla geçen ve yatırımını tamamlayarak hibe desteği alan projeler beş yıl süreyle izleniyor. Bu aşamada, desteklenen yatırımlar TKDK uzmanları tarafından düzenli şekilde ziyaret edilerek TKDK ve yararlanıcı arasında imzalanan sözleşme ve eklerindeki şartların devam edip etmediğini kontrol ediliyor.